Gayrimenkul Sektöründe Yabancı Yatırımın Seyri

GAYRİMENKUL SEKTÖRÜNDE YABANCI YATIRIMIN SEYRİ

Yabancı bir ülkede Türkiye Cumhuriyeti vatandaşına gayrimenkul edinmede nasıl bir kural getiriliyorsa o ülke vatandaşına Türkiye’de gayrimenkul edinmesi için aynı kuralın geçerli olması şeklinde de yorumlanan mütekabiliyet ilkesi uygulaması 18 Mayıs 2012 de kaldırılmıştır. Hangi ülke vatandaşlarının ne çeşit mülk edinebileceği kararı bu tarihten sonra Bakanlar Kurulu yetkisine bırakılmıştır.

Bakanlar Kurulu ise Birleşmiş Milletler’ e üye ülke vatandaşlarının hemen hemen tamamı için Türkiye’de taşınmaz edinebilme imkânı getirmiştir. Bugüne kadar mütekabiliyet olmadığı için Türkiye’den mülk edinemeyen yabancı ülke vatandaşları bu kanunla mülk edinme fırsatı bulmuştur. Yeni düzenleme ile Türkiye’de eskiden mülk edinemeyen Birleşik Arap Emirlikleri, Irak gibi Ortadoğu ülkeleri, Azerbaycan gibi komşu ülke vatandaşları için Türkiye’de mülk edinme yolu açılmıştır. Ancak Türkiye’ye sınırı olan ülkelerin vatandaşları listede olsalar da sınır illerinde mülk edinememektedir.

Çekim Unsurları
AB üyeliği yolunda kararlı adımlarla ilerleyen Türkiye, gerçekleştirdiği reformlarla yatırımcıların gayrimenkul sektörüne girişlerini kolaylaştırmış, ilgili mevzuat yatırım sürecini birkaç basit adıma indirecek şekilde güncellemiştir. Özellikle Tapu ve Kadastro Kanunu, taslak haldeki Tutsat (Mortgage) Kanunu ve vergi kanunlarında yapılan düzenlemeler, Türk gayrimenkul sektörünün  rekabetçi yapısını koruma ve geliştirme amacı taşımaktadır. Ancak, yabancıların mülk almasını düzenleyen yasada yaşanan belirsizlikler, Galataport gibi bazı ihalelelerde mahkeme iptallerinin yaşanmasının yabancı yatırımcıları rahatsız ettiği dile getirilmiştir. Yabancı yatırımcılar için yatırım yaptıkları ülkede kuruluşlarının zarar görmemesi, paralarına el konulmaması, kanunların herkese eşit olması ve şeffaflık büyük önem taşıyor. Türkiye`de ekonomik istikrarın sağlanmasının  yanı sıra yatırımcılara sağlanan güvence ülkemizi önemli bir çekim merkezi haline getiriyor.

Bu doğrultuda ilk bakışta yabancı yatırımcıların gözüyle sektörün güçlü – zayıf noktaları şu şekildedir.

Güçlü Noktalar
Bankacılık sisteminin sağlamlığı
Kısa bir süre önce uygulamaya konulan ipotekli konut kredisi sistemi
Gayrimenkulün finansmanı anlamında SPK tarafından yasal altyapısı oluşturulan Altyapı Gayrimenkul Yatırım Ortaklıkları, Gayrimenkul Sertifikaları, İslami Finans piyasalarına yönelik Kira sertifikası, Sukuk ihraç imkanı,
Dünya çapında isim yapmış güçlü inşaat firmalarının varlığı
ULI’nin yıllık raporlarında Türkiye’nin  yıllardır en cazip pazarlar arasında yer alması,
Sıcak ve Soğuk iklimde yaşayan yabancı yatırımcıların Türkiye’de kendi ihtiyaçlarına göre  soğuk/sıcak hava koşullarına ilgisi, deniz, güneş ve doğa örtüsünün cazibesi,
Avrupa’da Euro bölgesinde yaşanan kriz, Orta doğuda yaşanan karışıklıklar karşısında yabancıların Türkiye gibi güvenli ve istikrarlı bölgelerde yatırım yapma talepleri,
Özellikle Körfez ülkelerinin kendilerini Türk kültürüne yakın hissetmelerinden kaynaklı, Türk komşular edinerek özellikle Türklerle aynı bölgede yaşama istekleri,
Kanal İstanbul, 3.Havalimanı, Yavuz Sultan Selim Köprüsü, Körfez geçişi gibi stratejik yatırımlar

Zayıf Noktalar
İpotekli konut kredisi kullanımına uygun olmayan kaçak ve eski konutların sayıca fazla olması
Özellikle İstanbul’da elverişli arazinin kısıtlı miktarda ve pahalı olması
Türkiye’de yabancıların oturma izninin 3 ay gibi kısa bir süre ile kısıtlı olması
Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün adeta cağ atlatan uygulamalarına rağmen  Tapu devrine ilişkin görüş alınmalardan dolayı işlemlerin yavaş ilerlemesi,
Yeterli reklam ve tanıtım ile zenginleşmiş güçlü bir satış ve satış sonrası servis hizmetinin olmaması,

En Fazla Gayrimenkul Satılan İller;
Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü verilerine göre Türkiye’de 2014 yılında il bazında en fazla gayrimenkul satılan 10 il ana taşınmaz hisseye isabet eden yüzölçümüne göre sırası ile Muğla, Antalya, Aydın, Muğla, Mersin, İzmir, İstanbul, Bursa, Yalova, Konya, Adana ve Amasya olmuştur.

En Fazla Gayrimenkul Alan Milletler;
Türkiye’de en fazla mülk edinen 10 ülke, parsel sayısına göre Almanya, İngiltere, Yunanistan, Hollanda, Suudi Arabistan, Fransa, Avusturya, KKTC, ABD ve İtalya olmuştur.


GYODER ve TUİK verilerinden derlediğimiz bilgilere göre, Türkiye'de yabancılara konut satışı, 2013 yılının ilk 8 ayında 1,76 milyar dolar iken, 2014 yılının ilk 8 ayında %64,7 oranında artarak 2,9 milyar dolar’a çıkmış, yılsonunu 4,5 milyar dolarla kapatmıştır.  Aynı artışların devam etmesi durumunda 2015 yılının tamamında ise minimum 6 milyar dolar olması beklenmektedir. Yabancıların uluslararası normlarda ihtiyaçlarının tespit edilip bu yönde ürün sağlanması durumunda gayrimenkule olan doğrudan yapancı yatırım (FDI) daha da artması beklenmektedir.
Gayrimenkul sektöründe doğrudan yabancı yatırımlar (FDI),  tüm dünyada ekonomik durgunluk, özellikle bulunduğumuz bölgede yaşanan karışıklıklar düşünüldüğünde; yüksek büyüme için dış kaynağa ihtiyaç duyan Türkiye için önemi daha da artmaktadır.

Diğer Makaleleri İncelemek İçin Tıklayınız...